Wednesday, December 24, 2014

History of Saraikistan


  1. Mehrgarh
  2. Indus Valley Civilization
  3. History of Multan
  4. Maurya Empire
  5. Kushan  Empire
  6. Indo-Greek Kingdom
  7. Alexander the Great
  8. Muhammad bin Qasim
  9. Fateh_Daud
  10. Nasir-ud-Din_Qabacha
  11. Malik Sohrab Dodai
  12. Mahmud of Ghazni
  13. History of  Bahawalnagar
  14. Derajat
  15. Satghara
  16. Nawab Muzaffar Khan

نواب مظفر خان سرائیکی قوم دا ہیرو ہے۔ اوندا پیو شجاع خان ساݙا ہیرو کائنی۔ شجاع خاں حملہ آور ہائی۔ حملہ آور قوم دے ہیرو کائنی ہوندے۔

Friday, October 31, 2014

سرائیکی واول

واول:

  1. اِی Close front unrounded vowel بِین، تِیر، نیل، کھیر، دیِن، شین، مِیل،سرائیکِی، سندھِی وچ
  2. اُو Close back rounded vowel فضُول، پرُوتھا، 
  3. زیر Near-close near-front unrounded vowel زیر معروف عربی آلی ، کھڑی زیر استعمال تھیندی ہے۔   نٖبو، مٖٹی، پھٖکا، پھٖݙا 
  4. پیش Near-close near-back vowel پیش معروف عربی آلی ایندے کیتے بٗٹھی پیش  آندی ہے۔  پٗدیناں،سٗتا، رٗٹھی۔
  5. ے Close-mid front unrounded vowel وڈی ے / مجہول  سیب، بھیڈ، کھیڈ
  6. و Close-mid back rounded vowel وا مجہول کھول، شور، دھو، کھوٹا
  7. زبر Mid central vowel اصل زبر ٻَٹ، مَن،اَمَن،اَن، اَٹ
  8. زبر Open mid front unrounded vowel زیر دی آواز آلی ، سرائیکی آلی وݙی زیر نال رلدی ملدی آواز، مَحبوب، مَہربانی، مَہک، شَہَر
  9. زبر Open-mid back unrounded vowel  غم،ٻل، ول، سڑ، سَݙ 
  10. اَے Near open front unrounded vowel بَیل، غَیر،خَیر، سَیت،مَیل
  11. زبرالف Open front unrounded vowel عربی آلی عام زبر شانتی، چھاںٹی، چُماں، خان
  12. زبرالف  Open central unrounded vowel  پا،پنجابی وچ جا
  13. زبر Open back unrounded vowel عربی وچ ط اُتے زبر طَویل 
  14. آ Open back rounded vowel  آب، آس، آپ
  15. وݙی پیش (مڄہول)Near-close central rounded vowel :  رُک، چُھٹ، پھُٹ، اُݙ پُݙ، ہُٹ
  16. وݙی زیر (مجہول)Mid front unrounded vowel: (کے تھ) کِتھ، اِتھ، جِتھ، کِݨ مِݨ


لمبے مرکب واول:
17۔اَی:   مَیت،وصَیت
18۔اَو:Open-mid back rounded vowelغَور، بھَورا، مَوت، کَوڑا 

سیمی واول: 

1۔ی Palatal approximant  یار، یوم 
2۔و Labio velar approximant وار
3۔و Labiodental approximant وال 
مرکب واول دیاں  کجھ مثالاں فوٹو وچ ݙیکھو۔


مکدی ڳالھ ایہہ ہے جو سرائیکی وچ پنج چھوٹے (شارٹ) واول: زبر، وݙی زیر، زیر، وݙی پیش تے  پیش ہن۔
ݙہ  لمبے واول: زبر+ الف،  زبر+ی، زبر+ے،  زبر+ و, زبر+ واؤ پیش، زیر+ی،  پیش+ و،  الف، خالی ے، خالی و


کرسٹوفر شیکل phoible.org دے مطابق سرائیکی وچ 48 کانسن انٹ تے 35 واول، کل 83 آوازاں ہن۔ انہاں وچوں کلہے کانسن انٹ 28 ہن۔ 15ڈبل کانسن انٹ ، 3 سی ڈینٹل ت ،ج ، د   تے 2 سی ڈیینٹل سی تھ ، دھ ہن۔ 9 واول، 9 مد آلے واوال ، 14 مرکب واول وی وی مختلف ، 3 واول واول کانسن انٹ ہن۔ کل واول 35 ہن۔ شیکل وھ تے ݨھ دا ذکر وی کیتے۔
سرائیکی دی 45 الف بے دے مطابق الف،  ھ ، ء ، ے دے علاوہ باقی 41 کانسن انٹ، پندرھاں ݙو چشمی ھ آلے تے ڈو مخلوط نون غنہ آلے کل 58 کانسن انٹ ہن تے سولھاں واول ہن۔

IPAVowels
FrontNear-frontCentralNear-backBack
Close
Near-close
Close-mid
Mid
Open-mid
Near-open
Open

Monday, September 15, 2014

سرائیکی میڈیم سی ایس ایس

ہمسایہ ملک بھارت وچ علاقائی زباناں میراٹھی، گجراتی، تامل،تیلگو، کشمیری، اردو، ہندی، سندھی تے پنجابی وغیرہ مقابلے دے امتحان سی ایس ایس وچ لازمی مضمون ہن تے ذریعہ امتحان وی ہن۔ سندھ وچ محکمہ مال دا ریکارڈ تے تھاݨے دی ایف آئی آر سندھی زبان وچ ہوندی ہے۔ جہڑا جج وکیل افسر سندھی نی ڄاݨدا او فائل خاک پڑھسی؟ تے فیصلہ خاک کریسی؟ ایں سانگے پاکستان وچ سی ایس ایس وچ سندھی لازمی ہووݨ ٻہوں ضروری ہے۔ سرائیکی پاکستان دی ہک وݙی زبان ہے، پاکستان دے چالہی فیصد لوک سرائیکی ہن۔ پاکستان دے سی ایس ایس وچ سندھی، پشتو تے سرائیکی کوں لازمی آپشنل کیتا ونڄے۔ تے باقی پرچیاں وچ سندھی، پشتو تے سرائیکی کوں ذریعہ امتحان بݨایا ونڄے۔ 
 سندھ دے سکولاں کالجاں وچ سندھی لازمی ہے۔ سرائیکی علاقے دے سکولاں کالجاں وچ سرائیکی لازمی کیتی ونڄے۔
سندھ دے پی سی ایس وچ پنجابی، پشتو، بلوچی تے سندھی دا آپشنل لازمی مضمون تے پرچہ ݙیڈھ سو نمبراں دا ہے پیا، سرائیکی شامل کائنی۔ بلوچستان وچ سو نمبر دا بلوچی، بروہی، پنجابی، سندھی تے پشتو دا لازمی آپشنل پرچہ ہے، سرائیکی شامل کائنی۔ سارے صوبیاں دے پی سی ایس وچ سرائیکی شامل کیتی ونڄے۔
پنجاب وچ دیپال پور، تاندلیانوالا، پنڈی بھٹیاں، پھالیہ، ملکوال، چکوال ، جنڈ تے بلوچستان وچ دَرُگ، بارخان، صحبت پور، جعفرآباد، نصیرآباد، جھل مگسی تے سندھ وچ کشمور، جیکب آباد تے گھوٹکی وچ مقامی تے لوکل زبان سرائیکی ہے۔ پنجاب، بلوچستان تے سندھ دے سکولاں کالجاں وچ وی سرائیکی لازمی کیتی ونڄے۔



Sunday, September 14, 2014

اردو ہندی دی حقیقت

اردو تے ہندی ہکو زبان ہے۔ اردو یا ہندی بھارت تے پاکستان دے کہیں وی علاقے دی مقامی زبان کائنی۔ بھارت دی ریاست یوپی وچ ست زباناں ٻولیاں ویندیاں ہن، کھڑی ٻولی، برج بھاشا، قنوجی، اودھی، بھوج پوری ، بندیلی تے باگھیلی۔ کھڑی ٻولی سہارن پور، مظفرنگر، بجنور، میرٹھ، بھاگ پٹ، رام پور ، جوتیباپھول نگر تے غازی آباد دے ضلعیاں وچ ہے، ہیں کھڑی ٻولی دا ٻیا ناں اردو یا ہندی ہے، باقی زباناں برج، قنوجی ،اودھی،بھوجپوری، بندیلی تے باگھیلی اردو تے ہندی کنوں ٻہوں مختلف تے وکھریاں زباناں ہن۔ دلی وچ ہریانوی تے کھڑی ٻولی ہے، لکھنؤ وچ اودھی زبان ہے۔ ہریانہ وچ ہریانوی تے راجھستان وچ راجھستانی زبان ہے۔ علی گڑھ تے آگرہ وچ برج بھاشا ہے.
دلی وچ کھڑی تے ہریانوی زبان ہے۔ دلی کنوں علی گڑھ دا پندھ 138 کلومیٹر ہے۔ علی گڑھ دی زبان برج بھاشا ہے۔ علی گڑھ کنوں قنوج 214 کلومیٹر تے زبان قنوجی ہے۔ قنوج کنوں لکھنؤ 125 کلومیٹر دور ہے تے لکھنؤ دی زبان اودھی ہے۔ دلی کنوں لکھنؤ دا کل پندھ 500 کلومیٹر ہے۔
ہریانوی دے پنج  لہجے ہن: باگڑی،بانگڑو،دیسوالی، میواتی تے ہریانوی۔
برج بھاشا دے ست لہجے ہن،اودھی دے اٹھ لہجے ہن۔
کھڑی بولی دے پنج لہجے ہن: وجیگا، سپیرا، دیہاتی، ہندوستانی تے کھڑی بولی۔ ہیں چھیکڑی لہجے کھڑی بولی دا ݙوجھا ناں ہندی ہے۔ تے اردو ہیں ہندی دا ݙوجھا روپ ہے۔ 

Tuesday, September 9, 2014

قوم تے ملک


سوال: قومی ترانے وچ ہے " قوم ملک سلطنت" قوم تے ملک وچ کیا فرق ہے؟

جواب: 
ہک ایہو جیہے علاقے وچ وسݨ آلے جیندی زبان تے ثقافت ہکا ہووے، او لوک ہک قوم ہوندے ہن۔ انتظامی بنیاداں تے حکومت چلاوݨ کیتے علاقیاں دی ونڈ ہک ملک ہوندے۔ ہک ملک چھـوٹا وی تھی سگدے، تے ٻہـوں وݙا وی تھی سـگدے، مـلک تے قـوم وچ فـرق ہونـدے.پنجـابی ہـک قوم ہے۔ ایہہ ݙو مــلکاں وچ وسدے ہن۔ عربی ہک قوم ہے. عربی قوم دے درجناں ملک ہن. پاکـستان ہک ملک ہے. پاکـستان وچ پنـج قـوماں ہن. سـرائیکی ہک قوم ہے. سـرائیکی زیـادہ تر ملک پاکستان وچ وســدے ہن۔ سلطنت سلطان کنوں ہے۔ ہک سلطنت وچ پہلے کئی کئی مُلک ہوندے ہَن۔ اجکل زیادہ تر ہک ملک ہے۔


Monday, September 8, 2014

سرائیکی

پاکستان وچ سرائیکی 40فیصد، پنجابی 18 فیصد، پشتو 15 فیصد، سندھی 12 فیصد، اردو 7 فیصد، بلوچی 3 فیصد، باقی زباناں 5 فیصد ہن۔