3۔و Labiodental approximant وال
مرکب واول دیاں کجھ مثالاں فوٹو وچ ݙیکھو۔
مکدی ڳالھ ایہہ ہے جو سرائیکی وچ پنج چھوٹے (شارٹ) واول: زبر، وݙی زیر، زیر، وݙی پیش تے پیش ہن۔
ݙہ لمبے واول: زبر+ الف، زبر+ی، زبر+ے، زبر+ و, زبر+ واؤ پیش، زیر+ی، پیش+ و، الف، خالی ے، خالی و
کرسٹوفر شیکل phoible.org دے مطابق سرائیکی وچ 48 کانسن انٹ تے 35 واول، کل 83 آوازاں ہن۔ انہاں وچوں کلہے کانسن انٹ 28 ہن۔ 15ڈبل کانسن انٹ ، 3 سی ڈینٹل ت ،ج ، د تے 2 سی ڈیینٹل سی تھ ، دھ ہن۔ 9 واول، 9 مد آلے واوال ، 14 مرکب واول وی وی مختلف ، 3 واول واول کانسن انٹ ہن۔ کل واول 35 ہن۔ شیکل وھ تے ݨھ دا ذکر وی کیتے۔
سرائیکی دی 45 الف بے دے مطابق الف، ھ ، ء ، ے دے علاوہ باقی 41 کانسن انٹ، پندرھاں ݙو چشمی ھ آلے تے ڈو مخلوط نون غنہ آلے کل 58 کانسن انٹ ہن تے سولھاں واول ہن۔
شیکل دے مطابق کل اڑتالیہ کانسن انٹ ہن۔ انھاں وچوں ستارھاں ھ نال مخلوط، ترائے نون غنہ نال مخلوط، چار ٻچکاری تے باقی ٢٤ صوتاں ایہ ہن۔
- ب، پ ،ت، ٹ، ج، چ، د، ڈ، ر، ڑ، ک، گ، ل، م ، ن، و،ایہ سولھاں تاں او صوتاں ہن۔ جنھاں نال ھ مخلوط تھندا ہے۔ (انھاں وچ ݨ شامل کائنی کیتا، او اڳوں تے ں مخلوط وچ شامل ہے)
- خ، ز، س، ش،غ، ف، ہ،ی (ایہ اٹھ صوتاں ہن)
- یاد رہووے جو ث،ح، ص، ط، ذ، ض، ظ ،ع تے ق کیتے سرائیکی وچ وکھریاں صوتاں کائنی۔ انھاں نوں کوں شامل کروں تاں کانسن انٹ ستونجھا تھی ویندے ہن۔ ڊ تے ژ کوں نال رلاوݨ نال انیٹھ کانسن انٹ/ مصمتے بݨدن۔
بھ، پھ، تھ، ٹھ، جھ، چھ، دھ، ڈھ، رھ، ڑھ، کھ ، گھ، لھ، مھ، نھ، ݨھ، وھ کل ستارھاں صوتاں ہن۔
- رھ: مارھی، مارھا، اڳیرھا، نورھیں، مِرھوں، مَرھاک
- لھ: سلھاڑ، سلھ، مالھ، مالھا، ملھݨ
- مھ: نمھی۔ مِمھار
- نھ: سانھا، سانھ، انھاں، اُنھالا، نِننھیں
- ݨھ : سُݨھپ، ڳاݨھا، سِیݨھی، سوݨھا، ڳاݨھے کپ
- وھ
اڳلے واول پنج ہن تے پچھلے واول چار ہن۔ کل نو سادہ واول ہن۔
اڳلے واول وچوں ترائے ی آلے ہن تے ݙو الف آلے:
غنہ آلے نو واول ہن۔ ایہ سارے سادہ واول ہن۔ انہاں اُتے ◌̃ علامت آندی ہے۔
اڳلے واول وچوں ترائے ی آلے ہن تے ݙو الف آلے:
چوݙاں مرکب واول ہن۔ پنج i نال مکدن، پنج a تے مکدن۔ ترائے e تے مکدن تے ہک ʌ تے مکدے۔
ʌ آلا
